Ruhsal gerilimlerin bilinçsiz olarak dışa vurulması ile ortaya çıkan psikolojik bir bozukluk. Nevroz, psikoza göre daha tehlikelidir. Nevroz geçiren kişide, uykusuzluk, sinir gerginliği, kuşku, çökkünlük ve ağrı gibi sıkıntı veren belirtiler görülür. Ancak hastanın aklı başındadır; psikozda olduğu gibi gerçekle olan ilişkisini kaybetmez. Sık görülen bir nevroz türü olan isterinin, Freud tarafından bir kişilik bozukluğu olarak açıklanmasına kadar, nevrozların, sinir sistemi hastalıkları olgu sanılırdı.

Nevrozlara oldukça sık rastlanır. Hemen herkes yaşamının belirli bir döneminde nevroz belirtilerine benzer bir ruh halı içinde bulunur. Ancak bu durum oldukça hafif olduğundan bu kişilerin tam olarak nevroz geçirdikleri söylenemez. Fakat belirtiler bazı insanlarda daha yoğunlaşır ve nevroza yol açar.

Nevroz kişinin ruhsal gerilimini ve çelişkilerini dışa vurmasıdır. Hasta çoğu kez çelişkileri ve sorunları ile hastalığın belirtileri arasında bir ilişki kuramaz; hatta çelişkileri olduğunu bile fark etmeyebilir. Örneğin, gelişme çağında olan bir erkek çocuğun sık sık ellerini yıkamak gibi bir alışkanlık edindiği görülmüştür; çocuğun kendini suçlu hissettiği için ellerini çok sık yıkadığı anlaşılmıştır. Aynı şekilde orta yaşlı bir kadın kocasının ölümünden sonra, uykusuzluk çekmeye, anormal terlemeye ve kalp çarpıntısından yakınmaya başlamıştır. Bu orta yaşlı kadında evlilikleri sırasında kocasının kendisini aldatmasına çok kızdığını kabul edemediği için bu fiziksel belirtiler ortaya çıkmıştır.

Nevroz belirtileri, korku nevrozu, saplantı nevrozu ve isteri olmak üzere üç grupta toplanabilir. Korku nevrozunda korkunun kabuslar, ruhsal gerilim ve bitkinlik ile aşırı bir hal aldığı görülür. Korku nevrozu geçiren kimse genellikle dikkatini bir nokta üzerinde toplayamaz ve neden korktuğunu anlayamaz. Bu nedenle hastanın delirmekten korkması olağandır.

İsteri, fiziksel belirtilerin en çok görüldüğü, ancak gerçekte vücut işlevlerinin aksamadığı durumların tümüne denir. Örneğin fobiler (bazı şeylere karşı duyulan .mantıksız korkular) çok görülen isteri belirtileridir.

Saplantı nevrozu geçiren kimse belirli fikirlere saplanır; bunların etkisinden kurtulamaz, ya da kendini, kendisine bile ters gelen saldırgan bir tavır takınmaya zorlar. Böyle hareket etmesi ve konuşması gerektiğine inanır. Boş inanlı kişiler gibi, sürekli olarak kaldırımda çatlaklara basmamak ya da bahçe parmaklıklarına dokunmamak gibi birtakım şeyleri yapmaktan sakınır.

Nevroz nedenleri genellikle çocukluk yaşlarında meydana gelir. Nevrozlu anne ve babaların çocukları da nevrozlu olur. Ancak nevrozun kalıtsal olduğu yine de kesinlikle söylenemez. Büyük bir olasılıkla, nevrozlu anne ve babalar çocukları ile anlaşmakta güçlük çektikleri için onların ruhsal yönden sağlıklı gençler olarak yetişmelerine yardımcı olamamaktadırlar. Böylece nevroz kuşaktan kuşağa geçerek yayılır. Anne ve babanın kendinden emin olmamasının ya da aşırı baskı yapmasının çocukta aşırı korku ya da kaygıya yol açtığı Freud tarafından gösterilmiştir.

Kıskançlık, suçluluk hissi, anne ve baba sevgisinden yoksunluk ve çocuklukta geçirilen hastalıklar aşırı bir kaygının oluşmasına sebep olan nedenlerin başında gelir. Nevroz belirtileri bu aşırı kaygı sonucu gelişerek çocuklukta ya da daha ileri yaşlarda ortaya çıkar. Günümüzde nevrozların nasıl oluştuğu ve geliştiği ayrıntılı olarak bilinmektedir. Bugünkü bilginin kaynağı Freud'un bu konuda yaptığı açıklamalardır. Nevrozun şiddeti duruma göre değişir. Nevroz herhangi bir güçlük ya da sorun sonucu meydana gelmişse, genellikle bu sorun çözülünce, nevroz belirtileri de tamamen ortadan kalkar. Ancak daha sonra karşılaşılan sorunlarla nevroz yineleyebilir. Nevroz belirtileri bazen belli bir neden olmadan azalır, ya da kaybolur. Ancak ağır nevroz vakalarında bu belirtiler genellikle süreğenleşir.

Yatıştırıcı ilaçlar nevroz belirtilerinin tedavisinde genellikle iyi sonuç verir. Nevroza sebep olan nedenler, kişinin duygusal çelişkilerine daha gerçek bir çözüm yolu bulunmasını sağlayan psikoterapi ile açığa çıkabilir. Kısa süren psikoterapi ya da grup halinde yapılan psikoterapiler olumlu sonuçlar alınmasına yardımcı olur. Psikoanaliz gerçek nedenin bulunmasında en etkili yöntemdir.

Copyright © Online Terapi Odasi Terapi Online Psikolojik Destek Alma Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma: 2008-07-21 (88 okunma)