Çocuklarda Hayali Arkadaş
Tarih: 12.04.2008 Saat: 14:20
Konu: Haberler
Çocuğunuz hayali arkadaşı sizi endişelendiriyor mu?
Aniden evinizde yeni birinin yaşamaya başladığını fark ettiniz. Hayır, bu bir evcil hayvan değil, misafiriniz de gelmedi... Aslında evinizde yaşayan bu varlığı göremiyorsunuz bile... Çocuğunuzun hayali arkadaşına "merhaba" deyin!
2-5 yaş arasında çocukların bir hayali arkadaşa sahip olmaları sık görülen bir durumdur ve bu durum karşısında ne yapacağını bilemeyen anne-babalar kaygı duymaya başlar...
Bazen bir çocuk, bazen sihirli bir varlık, bazen de bir hayvan olabilen bu arkadaş zaman içerisinde farklı kimliklere de bürünebilir.
Çocuğun hayali bir arkadaşının olması yalnızlık çektiği ya da psikolojik sorunları olduğu anlamına gelir mi? Hayali arkadaşı olan çocukların anne-babaları nasıl bir tutum izlemeli?
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Uzmanı Dr. Ayten Erdoğan çocukların hayali arkadaşları konusunda bilgiler vererek, anne-babalara çeşitli tavsiyelerde bulundu...
Hayali arkadaş nedir?
Hayali arkadaş, hayal ile gerçek arasındaki farkın çok belirgin olmadığı okul öncesi dönemde sık görülen bir durumdur. Dışarıdan bakıldığında endişe verici bir durum gibi gözükse de aslında normal gelişimin bir parçası olan hayali arkadaşlar çocukların yaşamlarındaki stres ve değişimlerle (boşanma, kardeş doğumu, taşınma, hastalık veya ailede ölüm olayı) baş etmesine yardımcı olabilir. Bazı çocuklar tüylü bir oyuncağı ya da bebeği arkadaş olarak seçerken, bazıları da başka hiç kimsenin göremeyeceği bir hayali arkadaş yaratırlar. Hayali arkadaşların isimleri ve belirli bir kişilikleri olabilir, çocuk onlarla oynar, konuşur veya bazen de ona kızar, nefret eder.
Hayali arkadaşın amaçları nedir?
Hayali arkadaşlar çocuğun farklı rolleri denemesine ve kontrol, disiplin ve güç gibi konuları incelemesine; "otorite", "doğru-yanlış" ve "ceza" kavramlarını anlamasına da yardımcı olur.
Hayali arkadaş çocuğun özgüven oluşturmasına, duygularını ifade etmesine ve sosyal becerileri pratik etmesine de yardımcı olabilir. Hayali arkadaşlar çocuğa sürekli eşlik edebilir, çocuğun idareyi alarak bir başkasını kontrol edebilmesine izin verir, bu da çocuğun korkuları, kaygıları veya öfkesi ile baş etmesine yardımcı olabilir.
Hayali arkadaşa nasıl tepki vermeli?
Aileler çocuğun hayali arkadaş ile oynamasına izin vermelidir. Çocuk hayali arkadaşından bahsederse anne-baba bunu dinlemeli, ancak çok fazla dahil olmamalı ve öyküye kendi fikirlerini katmamalıdır. Anne-babalar çocuğun sunduğu durum dahilinde oynayabilirler, ancak belli sınırlar olmalıdır. Çocuk söylemediği müddetçe hayali arkadaşı aktivitelere dahil etmemelidirler. Çocuk anne-babasından hayali arkadaşı ile oynamalarını isterse anne-baba oynamalıdır, ancak liderlik çocuğa bırakılmalı ve oyunu çocuk yönlendirmelidir. Anne-baba çocuğun kendi yaptığı şeyler için hayali arkadaşını suçlamasına izin vermemelidir.
Endişe etmek gerekir mi?
Genel olarak hayali arkadaş yaşadığı dünya ile karşılıklı etkileşime geçen çocuğun karşılaştığı konularla baş etmeye çalıştığını gösterir. Küçük çocuk gelişiminin normal ve doğal bir parçası olup, endişe etmeyi gerektiren bir durum değildir.
Okul öncesi çocuklar için taklit-canlandırma oyunları son derece gerçektir. Bu yaşlarda gerçeklik ve fantezi arasındaki sınır çok belirgin değildir, ancak çocuklar doğal gelişim süreçleri içerisinde bu farkı anlayacaklardır. Çocuk büyüdükçe gerçek dünyanın ağırlığı artar ve okula başladığında da hayali arkadaşlar çoğunlukla ortadan kaybolur.
Çocuk hayali arkadaşıyla oynamasının yanında, diğer arkadaşlarıyla da oynuyorsa çoğunlukla sorun da yok demektir.
Ancak çocuk gerçek dünyada bir şeyler yapmak yerine sürekli hayali arkadaşını tercih ediyorsa bu bir sorun olduğunun göstergesi olabilir.
Başka çocuklarla anlamlı ilişkilere girmekten kaçınan ve çoğunlukla hayali arkadaşı ile oynamayı tercih eden bir çocuk duygusal stres yaşıyor olabilir.
Çocukların çoğu beş yaş civarında hayali arkadaşlarını bırakırlar. Eğer çocuk bu yaştan sonra da hayali arkadaşına odaklanmaya devam ediyorsa anne baba çocuğun yaşıyor olabileceği endişe ve kaygıları belirlemek üzere çocuk ruh sağlığı hekiminden ve/ veya çocuk psikolojisi alanında çalışan uzman psikologlardan yardım almayı düşünmelidirler.
Kaynak : aile.org (21.01.08)
|
|